25 stycznia 2020
Zakażenia mikroorganizmami patogennymi w placówkach służby zdrowia ze szczególnym uwzględnieniem gabinetów stomatologicznych.

Według informacji Światowej Organizacji Zdrowia w Europie dochodzi do ok. 4 milionów zakażeń szpitalnych rocznie. Z powodu zakażeń każdego roku umiera blisko 40 tysięcy ludzi, a koszty związane z leczeniem zakażeń wynoszą ponad 5 mld euro rocznie. Polskie Towarzystwo Zakażeń Szpitalnych szacuje, że 5 – 10% pacjentów w Polsce jest zagrożonych zakażeniami szpitalnymi, a same koszty bezpośrednie ich leczenia to ok. 800 milionów zł rocznie. Problem zakażeń czynnikami patogennymi dotyczy także gabinetów stomatologicznych. W gabinecie stomatologicznym, tak jak w innych gabinetach lekarskich, istnieje zagrożenie infekcją zarówno lekarza dentysty jak i pacjentów (szczególnie dzieci i osób z obniżoną odpornością), którzy mogą ulec zakażeniu wskutek kontaktu z zakażonym pracownikiem medycznym, używanym skażonym sprzętem lub środowiskiem gabinetu stomatologicznego, zwłaszcza jeśli nie są przestrzegane procedury zapobiegania zakażeniom związanym z opieką zdrowotną.

Zgodnie z klasyfikacją szkodliwych czynników biologicznych według zagrożenia wyróżniamy m. in.:

– Grupa 2 zagrożenia: Czynniki, które mogą wywoływać choroby u ludzi, mogą być niebezpieczne dla pracowników, ale rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest mało prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

–  Grupa 3 zagrożenia: Czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. Wyodrębniono tutaj dodatkowo grupę 3*, do której należą czynniki mogące stanowić ograniczone ryzyko zagrożenia dla ludzi, gdyż nie rozprzestrzeniają się drogą powietrzną – np. wirus wścieklizny czy wirus zapalenia wątroby typu C. W gabinecie stomatologicznym najważniejsze zagrożenia biologiczne pochodzą od czynników z grup drugiej i trzeciej.

Z drugiej grupy najczęstszą przyczyną zakażeń są bakterie, grzyby oraz wirusy:

– bakterie gronkowca złocistego – wywołującego choroby ogólnoustrojowe i skórne, które do organizmu przedostają się drogą powietrzno-kropelkową i przez bezpośredni kontakt,

– bakterie tężca oraz zgorzeli gazowej (gangreny) – wywołujące choroby ogólnoustrojowe, które do organizmu przedostają się głównie w wyniku zabrudzenia zranień,

– grzybicze (dermatofity) – wywołujące głównie grzybice skóry i błon śluzowych, które do organizmu wnikają przede wszystkim poprzez bezpośredni kontakt,

– wirus opryszczki, który może wywoływać choroby błon śluzowych i skóry oraz choroby ogólnoustrojowe, a do organizmu przedostaje się drogą powietrzno-kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt,

– wirus zapalenia wątroby typu A, które do organizmu przedostaje się głównie drogą kałowo-pokarmową,

– wirus grypy (typu A, B, C), które do organizmu dostają się drogą powietrzno-kropelkową.

Z grupy trzeciej najczęstszą przyczyną zakażeń są:

– wirusy: HBV (zapalenia wątroby typu B) oraz HCV (zapalenia wątroby typu C),

– wirus HIV (niedoboru odporności). Przedostają się one do ustroju poprzez krew i inne płyny ustrojowe,

– bakteria gruźlicy (prątek Kocha), która może wywołać chorobę zakaźną – gruźlicę płuc.

               Jednym z najważniejszych środków zapobiegawczych ograniczających ryzyko zakażenia jest odpowiednio przeprowadzana dezynfekcja zarówno sprzętu medycznego jak i całego gabinetu stomatologicznego (wyposażenie, ściany, podłogi itd.). Najczęściej stosuje się dezynfekcję chemiczno-termiczną i chemiczną. Dezynfekcja chemiczno-termiczna łączy działanie środków chemicznych oraz temperatury ponad 60ºC. Dezynfekcja chemiczna polega na zastosowaniu mieszanin chemicznych (specjalistyczne wyroby medyczne lub/i produkty biobójcze) zawierających substancje aktywne wobec patogenów np. związki na bazie chloru, nadtlenki, czwartorzędowe sole amoniowe, alkohole. Wybór odpowiedniego produktu jest zależny od znanego lub spodziewanego skażenia, miejsca zastosowania, rodzaju dezynfekowanego materiału oraz toksyczności wyrobu.

W ofercie Higiena-Dent znajduje się szeroki zakres wyrobów medycznych do dezynfekcji w gabinetach stomatologicznych:

– dezynfekcja obrotowych instrumentów stomatologicznych i chirurgicznych: PROSEPT® Burs, PROSEPT® Sonic

– czyszczenie, dezynfekcja i smarowanie wiertarek dentystycznych: PROSEPT® Contra

– mycie i dezynfekcja powierzchni zmywalnych (podłogi, ściany): PROSEPT® Floor, PROSEPT® Floor XL

– mycie i dezynfekcja foteli dentystycznych i stołów zabiegowych: PROSEPT® Foam, PROSEPT® Sensi, PROSEPT® Spray

– higieniczna i chirurgiczna dezynfekcja dłoni i przedramion: PROSEPT® Gel

– dezynfekcja wycisków stomatologicznych i instrumentów dentystycznych: PROSEPT® Impression, PROSEPT® Instru, PROSEPT® Pera

– mycie i dezynfekcja urządzeń ssących: PROSEPT® Jet D, PROSEPT® Jet Forte

– chusteczki dezynfekcyjne: PROSEPT® Wipes, PROSEPT® Jumbo Wipes

mgr inż. Krzysztof Kapczyński

SpecChem Firma Konsultingowa

Konsultant Higiena-Dent ds. Wyrobów Medycznych do dezynfekcji